maandag 7 december 2015

Ziekenhuisperikelen

Zo, tijd voor een update over het werken in het ziekenhuis. Ik kan er inmiddels wel een boek over schrijven want het werken in een Afrikaans ziekenhuis is toch wel even anders dan in het innovatieve  Radboudumc te Nijmegen. Er heeft zich inmiddels al een heuse trouwe schare fans verzameld die zeker te weten via een exchange naar Nederland willen komen. Dus als je een stoet Afrikanen door het Radboud ziet lopen weet je dat de Africmed Clinic alhier wel wat personeel kan gebruiken;)

 

Ik switch momenteel een beetje heen en weer tussen male en female ward, private rooms en de IC. Het bijzondere is dat ongeveer ¼ van de patiënten populatie blank is, dat wordt wel verklaard door het feit dat dit ongeveer de beste (privé)kliniek in Gambia is en er heel veel toeristen worden opgenomen. Malaria komt heel veel voor, eigenlijk is het bijzonder als een patiënt niet aan de IV Quinine gekluisterd is. Dat het een zeer ernstige ziekte is wordt wel duidelijk doordat er de afgelopen 3 weken al minimaal 3 patiënten zijn overleden aan malaria. Hier was ook een Nederlandse vrouw bij die hier al geruime tijd woonde en nooit ziek geweest was. Uiteindelijk toch cerebrale malaria gekregen, een vorm van malaria met zeer ernstige complicaties. Omdat de zorg op onze IC ontoereikend was voor haar werd een overplaatsing naar Dakar (Senegal) geregeld via de verzekering. Dat is natuurlijk niet 1, 2, 3 geregeld alhier. Diverse telefoontjes en frustraties verder was het dan uiteindelijk toch zover. Maar kwam de ambulance met het team van SOS Medicine nou van het vliegveld naar het ziekenhuis of moest onze ambulance met de patiënt naar hen toe? Het feit dat er zich daar 6 mensen mee bemoeiden versnelde het proces natuurlijk niet bepaald…Dat team bestond uit een intensivist en een IC-verpleegkundige, die in ons ziekenhuis niet aanwezig zijn helaas. Er ging een zucht van opluchting door me heen toen ze arriveerden, ik had het gevoel alsof er toen pas echt de kennis en vaardigheden aanwezig waren die nodig waren. Ze zijn 2 uur bezig geweest om haar enigszins te stabiliseren (ze had bijvoorbeeld een kindermaat tube in haar luchtpijp die werd verwisseld…), er werd een Centraal Veneuze Catheter ingebracht (de venflon in haar nek was niet echt toereikend…). Hierna moest een X-thorax worden gemaakt, voordat het apparaat alleen boven was duurde het 20 minuten. Goed, het had dus nog wel wat voeten in de aarde voordat we uiteindelijk op transport konden. De rit in de ambulance was een ware kamikazerit over alle hobbelige wegen en met de kuddes geiten die overstaken. Gelukkig was de driver bekend op het vliegveld en kon hij zo de landingsbaan oprijden. Alwaar het familielid naar de immigratiedienst holde voor een stempel in haar paspoort en de patiënt in een medisch vliegtuigje werd overgeplaatst. Helaas is ze dezelfde nacht overleden in het ziekenhuis te Dakar. Leven en dood liggen dicht naast elkaar en daar word je hier soms hard mee geconfronteerd…


Transfer naar Senegal



Zie de foto hieronder voor de rapportage van de dokter, ik kan er echt he-le-maal niks van maken! De meeste van mijn collega’s zijn wel gewend aan dit soort handschriften maar kunnen meestal ongeveer de helft ontcijferen. Een collega vertelde me over een onderzoek in de VS, dat liet zien dat het mortaliteitscijfer stijgt met 10% naarmate het handschrift van de dokter onleesbaar is. Hij dacht dat hierdoor hier ook wel wat fouten gemaakt zouden worden, ik kon dat alleen maar beamen…


Ik leer een hoop van de creativiteit hier, het werken met weinig materiaal en de samenhorigheid en het plezier met patiënten en collega’s. Denk bij creativiteit bijvoorbeeld aan opgeblazen handschoenen gevuld met water die onder de hielen van een patiënt worden gelegd ter preventie van doorligplekken. Een heel goed alternatief als je niet beschikt over geavanceerde anti-decubitusmatrassen! Maar ook aan feit dat als een patiënt opgesloten zit in de badkamer gewoon de hele deur en de halve muur eruit wordt gesloopt om hem zo snel mogelijk te kunnen bevrijden.
 
Alle was van het ziekenhuis wordt door wasvrouwen met de hand gewassen en daarna gestreken. Vervolgens worden de lakens, handdoeken en andere was op het dak van het ziekenhuis te drogen gehangen. Een mooi gezicht! De tegenstelling met andere geavanceerde apparatuur is groot, op het dak staan bijvoorbeeld zonnepanelen en ook is er het vingerafdruk-incheckapparaat. De sanctie voor het te laat komen of te vroeg vertrekken is 150 dalasi per keer (ongeveer 3 euro), dit wordt ingehouden op het salaris. Niet alle collega’s zijn hier even blij mee…


Ziekenhuisdroogcentrale

In en rondom het ziekenhuis kom ik dingen tegen die gerelateerd zijn aan Holland. Wat te denken van een kast waar op de lades staat; neusmaagsondes, catheters en verbandartikelen. Of een computer die van de Katholieke Universiteit in Nijmegen afkomstig is. Of een lichtbak voor röntgenfoto’s die afkomstig is uit het Rivierenlandziekenhuis te Tiel. Of de 3 geavanceerde echoapparaten op het kantoor van de CEO, het wachten is nog op technici uit Nederland die ze aan de praat kunnen krijgen….Ik ben blij als ik tussen allerlei spulletjes eindelijk een wegwerpmanchet en een bloedcontainer zie, dat maakt het bloed afnemen een stuk veiliger.. Helaas is er maar 1 en dient de volgende keer weer een handschoen als manchet en wordt de ader aangeprikt met een naald en wordt het bloed in een spuit opgetrokken. Met alle risico’s van dien…


Vertrouwde Radboud computer


Volgens mijn collega’s van de apotheek wordt er veel aan ‘resource management’ gedaan. Dit blijkt wel uit het feit dat elke dag de materialen aangevuld worden in de nursingstations. Dat gaat niet per dozen maar per stuk. Dus 10 spuitjes, 5 blauwe canules, 2 flessen nacl, 1 bol watten en een halve doos handschoenen. ‘Sweetheart, bring back that box if it’s empty!’. Hoe vaak ik die trappen naar de apotheek niet op en neer ga elke dag;). De urinecontainers en zuurstofmaskers worden uitgewassen en hergebruikt. Goed om zo kritisch te zijn op de voorraden, verspilling is iets wat hier niet zo veel voorkomt. De keerzijde van deze resource-management-medaille is wel dat er soms echt tekort is aan materialen. Per team is er bijvoorbeeld 1 fles handalcohol, de fles waarmee deze wordt bijgevuld staat in het kantoor van de headnurse en de fles waarmee die fles moet worden bijgevuld in het kantoor van de CEO. Als die beiden niet aanwezig zijn is er dus een probleem…Hoewel, ik ervaar dat meestal als een probleem, de rest heeft er volgens mij niet zoveel last van;)
 
Ik word herhaaldelijk door collega’s staande gehouden met de vraag of ik moslim of christen ben. Met daarna de vraag of ik volgende zondag mee ga naar hun kerk of  zin heb om de Koran en de Bijbel te gaan vergelijken. Religie neemt een belangrijke plaats in, niet geloven is eigenlijk niet echt een optie. Een Nederlandse man die assertief tegen een nurse vertelde dat hij niet gereanimeerd wilde worden kreeg een preek vanuit moslimperspectief waarom dat echt niet kon. Ook de CEO kreeg grote ogen toen hij het hoorde.

Theater nurses
 
We genieten nog steeds volop van de zon, de bijna rijpe bananen in onze tuin en de winkel aan de overkant van de straat waar we alle producten voor een prikkie kunnen kopen. Hoe handig dat je 1 sigaret of 1 luier kunt kopen. Niet dat we één van beiden nodig hebben, maar wel leuk om te weten toch;). Ze kennen ons inmiddels wel want 1 snoepje voor 2 cent en 3 bananen voor 20 cent gaan er daarentegen wel als zoete koek in.
Oké, en als we het echt niet meer uithouden dan gaan we ons soms te buiten in de supermarkt. Waar je voor slechts 5 euro een pot Nutella pasta en voor 10 euro een pak yoghurt kunt kopen. En waar zelfs stoffige chocoladerepen soms feestjes in onze monden veroorzaken. Tot zover onze culinaire uitspattingen! We gaan nu Irene, een vriendin van Inge, ophalen op het vliegveld! Tot ziens allen die ons lief en dierbaar zijn! Geniet van de Sint, pepernoten en het komende Kerstfeest! O ja, of wij nog Sinterklaas gevierd hebben? De Sint had een lekker pak Tucjes gekocht voor haar zusjes, maar op een of andere mysterieuze manier was de helft al op voordat het in de schoen lag. Oeps!


 
 

1 opmerking: